Podróż na Południe

Emigracja rozbija rodziny, przerywa kariery i źle wróży przyszłości kraju. W tym samym czasie, kiedy państwa całego rozwijającego się świata starają się ściągać z powrotem swoich obywateli rozproszonych na obczyźnie i zasilić nimi dźwigające się gospodarki, w Wenezueli ucieczka potencjału intelektualnego rujnuje uniwersytety i zespoły ekspertów, paraliżuje przemysł i nasila gospodarczy zamęt, który grozi zniszczeniem jednego z najzamożniejszych państw półkuli zachodniej. Nie surowce, nie ropa ani gaz, ale ludzkie talenty stały się najważniejszym eksportowym towarem boliwariańskiej rewolucji.

Powyższy akapit pochodzi z bardzo ciekawego artykułu jaki Mac Margolis, latynoamerykański korespondent Newsweeka, opublikował niedawno w tym tygodniku. Jego tłumaczenie ukaże się w trafiającej do kiosków w ten poniedziałek, polskiej edycji Newsweeka. Szczerze polecem, bo pokazuje on jeden z bardzo rzadko analizowanych aspektów chavezowskiej rewolucji – ucieczki mózgów z Wenezueli.

Wenezuelskiemu władcy udało się sprawić, że jego poddani – nacja, która historycznie najniechętniej w Ameryce Łacińskiej emigrowała – stali się w ostatnich latach niesłychanie mobilni i coraz częściej opuszczają tak wychwalany przez prezydenta, socjalistyczny raj.

Jednak w przeciwieństwie do pozostałych państw w regionie, Wenezuelę najczęściej opuszczają nie osoby marzące o karierze kelnerki, czy robotnika budowlanego w Stanach Zjednoczonych, ale wykształceni specjaliści na których czekają tak atrakcyjne kontrakty, że ewentualną decyzję o powrocie w przyszłości podjąć im będzie niesłychanie trudno.

Dokładnych statystyk nie ma, ale np. Hiszpanie twierdzą, że z ponad 3000 tysięcy lekarzy-cudzoziemców, jacy nostryfikują w tym kraju co roku swe dyplomy, aż 15 proc. to właśnie Wenezuelczycy. Wenezuelskie Federacja Lekarzy ze swojej strony twierdzi, że liczba wydawanych przez nią zaświadczeń, niezbędnych do ubiegania się o lekarskie uprawnienia za granicą, wzrosła – w ciągu ostatnich 5 lat – z ok. 500 do ponad 5 tys. rocznie.

Efekt tego jest widoczny gołym okiem. Mimo, że Wenezuela masowo sprowadza lekarzy z Kuby, w publicznych placówkach zdrowia brakuje personelu. W Caracas każdy z państwowych szpitali ma obecnie od kilkunastu do kilkudziesięciu wakatów. Jeszcze gorzej jest na prowincji. Niektóre szpitale musiały całkowicie zamknąć swoje bloki operacyjne z powodu braku anastezjologów.

I sytuacja będzie się tylko pogarszać – José Ramón García, jeden z szefów wydziału medycyny na największym wenezuelskim universytecie UCV, tłumaczył niedawno, że z roku na rok zmniejsza się ilość studentów chcących robić specjalizację – wiele państw, które cierpią na niedobór lekarzy oferuje bowiem korzystne stypendia dla tych którzy kończą medycynę. „Te oferty były zawsze, ale mało kto się na nie decydował. Teraz coraz więcej studentów marzy o wyjeździe” – wyjaśnia García.

Co im bowiem może zaoferować państwo Cháveza? Pensję w wysokości 150 dolarów, niedofinansowane, przeludnione szpitale i coraz częstsze napady, oraz porachunki gangów wewnątrz nich. Oraz totalny brak perspektyw. Regularnie protestujący na ulicach Caracas medycy już wcale nie domagają się podwyżek. Najczęściej upominają się aby przynajmniej te ich głodowe pensje wypłacane były w terminie. A nie, jak to często się zdarza, z 4-5 miesięcznym opóźnieniem.

O tym jak wielu Wenezuelczyków chce emigrować przekonać się można odwiedzając departament legalizacji Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Caracas. Przez tą komórkę przejść bowiem muszą wszystkie państwowe dokumenty, które chce się użyć za granicą. Sam załatwiałem tam niedawno pewne sprawy i w wielogodzinnej kolejce stali ze mną przede wszystkim młodzi ludzie z charakterystycznymi czarnymi tubami w których wręczane są dyplomy wenezuelskich uczelni.

Wiadomo jak to jest w kolejce: stanie zbliża. Człowiek zaczyna gadać z sąsiadem, żalić mu się, zwierzać, etc. Ja stałem ostatnio z dwoma dziewczynami, absolwentkami weterynarii. Też przygotowującymi się do wyjazdu. One akurat do Chile. Bo Wenezuelczycy nie uciekają wyłącznie na Północ, wielu szuka szczęścia w regionie.

Poszukują nie tylko lepszych zarobków. Często szukają po prostu bezpieczeństwa. Norelys, jedna z dziewczyn z kolejki, powiedziała mi wprost: „Jestem w ciąży. Nie chcę aby moje dziecko dorastało w mieście uważanym za jedno z najniebezpieczniejszych na świecie. Od zagubionej kuli zginął niedawno syn mojej sąsiadki, wspólnika mojego ojca porwano, a mnie grożono pistoletem aby odebrać telefon komórkowy. To wszystko w ciągu ostatnich kilku miesięcy. Wystarczy.” Ma rację, wystarczy.

Tymczasem Chávez i jego ludzie, zamiast zająć się problemami kraju,  szykują kolejny kaganiec na dziennikarzy. Za pisanie, czy mówienie o przestępczości w Wenezueli będą oni mogli trafić do więzienia. Władze chcą bowiem, aby można było wkrótce zakwalfikować to jako zakazane „wzbudzanie paniki” wśród czytelników/słuchaczy/widzów.

Zacytuję więc, póki jeszcze wenezuelskie gazety mogą pisać coś więcej niż peany o rewolucji, tytuł jednej z dzisiejszych prasowych notek: „W Caracas w nocy z piątku na sobotę zastrzelono 13 osób”. Czyli, jak na weekend w wenezuelskiej stolicy, było dość dość spokojnie...

>Technorati tags: Wenezuela, ucieczka mózgów, polityka, Hugo Chávez, Mac Margolis, Newsweek.
>Blogalaxia tags: Venezuela, fuga de cerebros, política, Hugo Chávez, Mac Margolis, Newsweek.