Podróż na Południe

Jest już grubo po północy, a pod budynkiem w Caracas w którym w tej chwili mieszkam, na ulicy tańczą ludzie. I choć od piątku obowiązuje „Ley seca”, czyli zakaz sprzedaży alkoholu, butelki z rumem bez wstydu przechodzą z rąk do rąk. W telewizji korespondencje z różnych zakątków Wenezueli w których sceny sceny są identyczne. Radość i zabawa na ulicach, a łzy w niektórych sztabach wyborczych. To co się zmienia, to kolory koszulek bawiących się na ulicach. Oraz flagi którymi powiewają nad ich głowami. Czasem są to czerwone bandery chavezowskiej PSUV - Zjednoczonej Partii Socjalistycznej Wenezueli, czasem niebieskie flagi opozycyjnej partii Un Nuevo Tiempo, innym razem żółty kolor Primero Justicia...

Mniej więcej trzy godziny temu Narodowa Rada Wyborcza opublikowała pierwsze wyniki wyborów lokalnych, jakie odbywały się w Wenezueli w tą niedzielę. Nie spełniło się życzenie prezydenta Hugo Cháveza aby cały kraj stał się „rojo-rojito”, czyli czerwony-czerwoniutki. Opozycja, tak jak przewidywały sondaże, zwiększyła swój stan posiadania. Ale nie w aż takim stopniu, jakiego spodziewali się jej najwięksi optymiści.

Do tej pory opozycja rządziła w zaledwie dwóch z 23. stanów tworzących Wenezuelę – w Zulia i Nueva Esparta. I najwyraźniej mieszkańcy aprobują w nich opozycyjne rządy, bo oba te stany pozostały w rękach opozycji. Niespodzianką jest to, że we wczorajszym głosowaniu w ręce opozycji przeszedł też najludniejszy stan Wenezueli – Miranda, na terenie którego znajduje się Caracas. Nowym jej gubernatorem będzie młody, popularny i energiczny polityk o dalekich polskich korzeniach, ustępujący mer stołecznej dzielnicy Baruta – Henrique Capriles Radonski.

Nieoficjalnie wiadomo też, że najprawdopodobniej opozycja zdobyła również stany Carabobo i Táchira. Jeśli te informacje potwierdzą się, oznaczać to będzie, że przez najbliższe 4 lata opozycja rządzić będzie w 5 stanach. W tym aż trzech liczących najwięcej mieszkańców i mających największe znaczenie gospodarcze: Miranda, Zulia i Carabobo. To nielada sukces.

Prezydent Chávez, choć na zakończonej chwile temu konferencji prasowej, obwieścił wielkie zwycięstwo socjalizmu i rewolucji, które ma oczywiście zamiar „energicznie pogłębiać”, musi się jednak czuć dzisiaj nieswojo. Bo rezydować będzie teraz na nieprzychylnym mu terytorium. Opozycja zdobyła bowiem nie tylko stan Miranda, ale też prawie całkowitą kontrolę nad Caracas. Z pięciu gmin jakie tworzą wenezuelską stolicę, w rękach jego partii pozostała tylko jedna – Libertador. Opozycja utrzymała się w trzech gminach, w których rządziła do tej pory: Chacao, Baruta i El Hatillo i – przede wszystkim – odniosła zwycięstwo w gminie, która do tej pory uważana była za bastion chavizmu – Sucre. Na terenie tej gminy znajduje się Petare, największy slums Ameryki Południowej i statystycznie najniebezpieczniejsze miejsce kontynentu. Mieszkająca tam biedota uważana była za fundament popularności prezydenta w stolicy. Najwyraźniej jednak nawet ci najbiedniejsi mają dosyć nigdy nie spełnianych obietnic i 8 lat lokalnych rządów ludzi prezydenta, bez żadnych widocznych rezultatów.

Porażka w Sucre, liczącej najwięcej mieszkańców stołecznej gminie, przyczyniła się bardzo do kolejnej spektakularnej przegranej ludzi prezydenta – stracili naczelne merostwo stolicy, czyli urząd nadzorujący i koordynujący działania pięciu stołecznych gmin. Tu także wyrała opozycja, mimo że kandydatem reżimu był oddelegowany z rządu, jeden z najbardziej zaufanych wspólpracowników Cháveza.

W sumie, ze wstępnych wyników wynika, że opozycja zdobyła władzę (merostwa) w ponad 100 miastach rządzonych do tej pory przez „czerwonych”. Wśród zdobyczy jest m.in. stolica stanu Zulia – Maracaibo.

Te liczne sukcesy opozycji nie oznaczają jednak, że PSUV – partia prezydenta, może być uznana za pobitą. Będzie przecież rządzić w 17 stanach. W skali kraju, ludzi prezydenta we wczorajszym głosowaniu poparło mimo wszystko ok. 5,5 miliona wyborców. Na kandydatów opozycji oddano ok. 4,5 miliona głosów.

Pozostaje mieć nadzieję, że Hugo Chávez wyciągnie wnioski z tego głosowania. I zrozumie, że nie można rządzić krajem szczując przeciw sobie dwa oba obozy i notorycznie obrażając swych politycznych przeciwników i ich sympatyków. Na jego konferencji prasowej zauważyć można było pewną zmianę retoryki. Wprawdzie nadal mówił o sympatykach PSUV „my”, a o opozycji „oni”, ale nie straszył już  swych oponentów śmiercią i czołgami, ani nawet nie uznał ich zwycięstwa za gówniane. Przeciwnie - publicznie uznał ich zwycięstwo i pogratulował.

Największym i bezdyskusyjnym zwycięzcą tych wyborów w Wenezueli jest bez wątpienia demokracja. Udział w nich wzięło ponad 65 proc. uprawnionych do głosowania. To – jak na wybory lokalne – wynik rewelacyjny. W ostatnich takich wyborach frekwencja wyniosła 45 proc. Co najważniejsze wybory, mimo kilku prób wpłynięcia przez rządzący obóz na rezultaty w sposób niezgodny z prawem, odbyły się sprawnie i generalnie w dobrej atmosferze.

PS. Z góry pragnę rozwiać ewentualne wątpliwości skrupulatnych czytelników, którzy mogliby zauważyć, że skoro opozycja wygrała w 5 stanach, a PSUV w 17 stanach, to jednego stanu w tym bilansie brakuje. Bo jest ich w Wenezueli 23. Wszystko za sprawą stanu Amazonas, w którym – ze względów historycznych - wybory lokalne organizowane są o rok później niż w reszcie kraju. W chwili obecnej gubernatorem jest tam indiański polityk związany z PPT - partią, która teoretycznie popiera Cháveza, ale nie przyłączyła się do PSUV. Czyli ani zadeklarowany chavista, ani opozycjonista.

PS2. Właśnie oficjalnie potwierdzono wygraną opozycji w wyścigu po gubarnaturę w stanach Carabobo i Táchira. Czyli rzeczywiście będzie ona rządzić w 5 stanach.