Podróż na Południe

Jeszcze nie ucichła dyskusja wywołana artykułem Macieja Stasińskiego we wczorajszej Gazecie Wyborczej i o którym wypominałem w poprzedniej notce, a tu bohater tego artykułu, czyli wenezuelski prezydent Hugo Chávez sam dopisuje do niego post-scriptum. Wypowiedziane dzisiaj przez niego kilka zdań nie pozostawia chyba żadnych wątpliwości co do specyficznego stosunku jaki ten były pułkownik ma wobev demokracji...

Zanim jednak zacytuje złote myśli wenezuelskiego Słońca Andów, kilka słów o okolicznościach. Otóż 23 listopada Wenezuelczycy udadzą się do urn aby wybrać władze regionalne. Stawka jest spora – odnowieni zostaną nie tylko gubernatorzy niemal wszystkich stanów wchodzących w skład Wenezueli, ale także merowie miast i członkowie Rad Regionalnych. I choć raczej nie ma wątpliwości, że większość mandatów w kraju zbiorą kandydaci PSUV, czyli stworzonej niedawno przez Cháveza Zjednoczonej Socjalistycznej Partii Wenezueli, to jednak sondaże niezmiennie wskazują, że opozycja ma duże szanse na zwiększenie swego obecnego stanu posiadania.

W niektórych stanach i miastach mieszkańcy tak są już zmęczeni korupcją i nieudolnością chavezowskiej administracji, że coraz odważniej popierają przeciwników Cháveza. Przeciwników, którzy – to należy wyraźnie podkreślić – nie są synonimem prawicy. Przeciw prezydentowi występują także partie i organizacje, które jeszcze niedawno go popierały: centrowe, lewicowe, czy wręcz skrajnie lewicowe. Jedne nie zgodziły się na wchłonięcie, wzorem kubańskim, przez przewodnią partię socjalistyczną; zarzucając przy tym prezydentowi, że chce stworzyć „jeden głos” i uniemożliwić jakąkolwiek dyskusję, czy krytykę wewnątrz lewicowego obozu. Inni odeszli zdegustowani, zarzucając chavistom, że zdradzili lewicowe ideały i interesuje ich tylko mnożenie prywatnych majątków. Jeszcze inni zostali z rządzącego obozu usunięci dyscyplinarnie, z piętnem „zdrajcy”, bo np. publicznie wytykali korupcyjne afery z udziałem wysoko postawionych boliwariańskich rewolucjonistów.

Mówiąc krótko opozycja w Wenezueli to nie tylko „oligarchowie”, którymi notorycznie straszy prezydent. Wręcz przeciwnie. Obecne rekiny wenezuelskiego biznesu zgodnie pływają w prezydenckim basenie, bo tam można się najwięcej nachapać. A opozycja to dziesiątki partii. Jest kilka liberalno-prawicowych, to prawda, ale większość sytuuje się w centrum, a kilka wręcz na skrajnej lewicy. Co zresztą działa na ich niekorzyść. Bo niechęć do prezydenta to zbyt mało aby połączyć siły. Różnice programowe i ich rodowód są najczęściej barierą nie do pokonania. I efekt jest taki, że w wielu miejscach same skazują się na przegraną. Bo gdy rządzący obóz wystawia jednego silnie reklamowanego kandydata, jego opozycyjnych przeciwników na listach wyborczyc może być kilku, lub nawet kilkunastu.

Jest jednak kilka miast, gmin i stanów, gdzie największe opozycyjne partie zdołały się porozumieć. I gdzie opozycja wystawiła wspólnego kandydata. I to najczęściej tam prowadzi on w sondażach. I te sondaże Cháveza muszą strasznie denerwować. Reżim dwoi się i troi aby skłócić opozycję, obrzydzić kandydatów, czy zastraszyć wyborców. Wszczyna się więc śledztwa, właśnie teraz, na kilkanaście dni przed wyborami, zarzucając kandydatom opozycji różne przestępstwa. I wzywa się ich do prokuratury dokładnie w dniach, w których mają odbyć wiece wyborcze.

A jeśli to nie pomaga, jeśli nadal prowadzą w sondażach to grozi się wyborcom, obraża ich, roztacza apokaliptyczne wizje. W Polsce niektórzy się oburzają, że prezydent Kaczyński jest prezydentem jednej partii. Zapewniam Was jednak, że i bracia Kaczyńscy i PiS wiele mogliby się jeszcze od Cháveza nauczyć. Tutaj prezydent bez zażenowania prowadzi kampanię wyborczą założonej przez siebie partii, popiera jej kandydatów, angażuje w ich kampanię całą państwową machinę, a sympatyków opozycji bez wahania wyzywa od pitiyanquis, sprzedawczyków, zamachowców, agentów CIA, zdrajców, lokajów imperializmu i piesków Waszyngtonu. Tutaj trzeba myśleć tak jak prezydent, albo jest się przez niego wyśmiewanym i pogardzanym. I nieważne, że opozycję popiera kilka milionów. Te kilka milionów jest przeciw Narodowi. Bo Naród myśli jak prezydent. Zresztą jedno z oficjalnych hasł propagandowych mówi to wprost: Chávez es el pueblo! Chávez jest ludem.

Ale gdy nawet obrażanie nic nie daje, jeśli obrażani nadal popierają nie tych co trzeba, to trzeba sięgnąć po mocniejsze argumenty. Może widmo zamknięcia lokalnych szkół, szpitali i innych publicznych instytucji poskutkuje? Chávez kilka tygodni temu wyraźnie zagroził: „Niech miasta i stany, w których wygrają kandydaci opozycji nie liczą na pieniądze z centralnego budżetu. Nie będę płacił tym, którzy są przeciwko mnie”. No i co z tego, że to sprzeczne z Konstytucją? I z demokracją nic nie mające wspólnego. Ważne że: Con Chávez  el pueblo es el gobierno. Z Chávezem lud jest rządem!

Jednak mimo groźby bankructwa głupi ludzie nadal gdzieniegdzie popierają opozycję. Nadal są miejsca gdzie antychavezowscy kandydaci prowadzą w sondażach. Np. w stanie Carabobo największe szanse na gubernatorstwo ma kandydat opozycji Enrique Salas Feo. I to mimo, że jego chavistowskim przeciwnikiem jest sam Mario Silva, jeden z szefów PSUV i autor popularnego wśród sympatyków Cháveza satyryczno-politycznego programu telewizyjnego La Hojilla, w którym przeciwników reżimu miesza się z takim błotem, że słowo „mierda” (gówno) brzmi w nim nadzwyczaj przyzwoicie...

No więc opozycja w Carabobo prowadzi, a wybory tuż, tuż... Jakiego argumentu możnaby jeszcze użyć? Jakim językiem przemówić do wyborców aby na czas zmądrzeli? No wiadomo! Czego się ludzie zazwyczaj boją najbardziej? Śmierci! Więc, czemu nie postraszyć ich śmiercią?

Miłujący demokrację prezydent Wenezueli dzisiaj (a właściwie wczoraj, bo nawet tu już po północy), podczas wiecu PSUV w Carabobo, w transmitowanym przez telewizję przemówieniu, lojalnie ostrzegł, że w przypadku zwycięstwa opozycji może wyprowadzić wojsko i czołgi na ulicę. „W obronie ludu” – sprecyzował. „Robią wszystko aby zdobyć gubernaturę Carabobo. Mają taki plan, że zdobędą Carabobo, Mirandę, Araguę, merostwo w Caracas i potem, w przyszłym roku, chcą obalić Cháveza. I jeśli oligarchia wygra tu w Carabobo, jeśli tak się stanie, to przyszły rok będzie rokiem wojny. Oni chcą mnie obalić, ale ja nie pozwolę aby mnie obalono. Mario Silva jest gwarancją pokoju, oligarchia jest gwarancją wojny. Sami wybierzcie drogę. Socjalizm lub śmierć – taka jest alternatywa. My nie chcemy wojny, oni chcą tej wojny. W obronie ludu jestem gotów na wszystko.”

Miło, prawda? Nie ma to jak prezydent, który chce zjednoczyć swych obywateli wokół narodowego projektu. Jesteście ze mną, albo kulka w łeb. Póki co to wciąż tylko słowa, ale padają z wysoka. I regularnie. Wielu radykalnych (i uzbrojonych) wyznawców chavizmu na pewno bierze je sobie do serca. Kilka tygodni temu krytyczny wobec reżimu komentator regionalnego dziennika Correo del Caroní dostał kulkę w kark. Nic mu nie ukradziono. Egzekucja z zimną krwią. Poprzedzona serią anonimów, aby przestał narzekać na rewolucję. Sprawców oczywiście nie znaleziono. Ofiara cudem, ale na szczęście przeżyła. I nie jest to, niestety, odosobniony przypadek...

A prezydent tymczasem radzi swym kandyatom: „Róbcie co możecie, róbcie co macie zrobić, ale 23 listopada wybory musicie wygrać”. No więc robią wszystko. Tym bardziej, że prezydent niedawno ostrzegł, iż kandydaci PSUV, którzy nie zostaną 23 listopada wybrani mogą zostać usunięci z partii. Bo przecież rewolucja nie chce przegranych, prawdziwy rewolucjonista zawsze wygrywa! Organizacje pozarządowe już alarmują, że rejestruje się dodatkowych wyborców w okręgach, gdzie PSUV nie ma przewagi. A chavistowscy kandydaci bez zażenowania kupują głosy. Sam widziałem jak w Caracas ekipa kandydata PSUV rozdawała materace, miksery i inne artykuły AGD w biednych dzielnicach. Za samą tylko obietnicę poparcia. A wszystko było rozwożone samochodami należącymi do państwowej administracji. Opozycja już nawet nie protestuje. Stalin Gonzalez, opozycyjny kandydat na mera Sucre, najbiedniejszej gminy Caracas, na terenie której znajduje się największy slums Ameryki Łacińskiej, powtarza na wiecach: „Bierzcie, bierzcie co się da, nie krępujcie się. Tylko zastanówcie się dlaczego sobie o was przypomnieli dopiero przed wyborami. A przecież rządzą tu i obiecują poprawę już od 8 lat!”.