Podróż na Południe

12 dni temu chyba wszystkie światowe media informowały o niespodziewanym przebudzeniu się chilijskiego wulkanu Chaitén. Jak to jednak zwykle bywa, po kilku dniach temat zniknął z zagranicznych programów telewizyjnych i gazet. Odnieść wręcz można wrażenie, że sytuacja na południu Chile powróciła już do normy. Nic bardziej złudnego.

Wulkan Chaitén, który przez tysiąclecia był spokojny i na którego wulkanolodzy wogóle nie zwracali już uwagi, rozbudził się na dobre i od już blisko dwóch tygodni, nieprzerwanie, wyrzuca z siebie tony gazów, popiołów i innych materiałów piroklastycznych. W ubiegłym tygodniu wieńczący go apokaliptyczny piuropusz osiągnął wysokość 30 kilometrów.

Specjaliści najbardziej obawiają się, że ta dymna kolumna któregoś dnia się „załamie”. W tej chwili bowiem wulkaniczne wyziewy są roznoszone przez wiatr na setki , tysiące już nawet kilometrów. Istnieje jednak niebezpieczeństwo, że przy odpowiednich warunkach atmosferycznych, to co Chaitén z siebie wyrzuca, zacznie opadać w jego bezpośredniej okolicy. A wtedy mielibyśmy drugie Pompeje. Naukowcy szacują, że w ciągu 24 godzin teren pokryty mógłby zostać nawet ponad 4 metrami gorących, o temperaturze przekraczającej 200 stopni, popiołów.

Nic więc w takiej sytuacji dziwnego, że ONEMI – czyli chilijska instytucja zarządzająca sytuacjami wyjątkowymi, podjęła w ubiegłym tygodniu decyzję o obowiązkowej ewakuacji regionu. I to nie tylko z miasteczka Chaitén, ale z całego terenu w promieniu 30 kilometrów od wulkanu. I tak jak początkowo, ci którzy nie chcieli opuścić domostw mogli pozostać w nich na swoją odpowiedzialność, tak teraz wojsko i karabinierzy zabierali wszystkich. Jeśli było trzeba - siłą.

Prawda jest bowiem brutalna – nie można doglądać tego co i tak spisane jest na straty. Nawet jeśli nie dojdzie do gwałtownej erupcji wulkanu, nawet jeśli nie „załamie się” piroklastyczna kolumna wyziewów, to ewakuowani mieszkańcy nie będą prawdopodobnie mieli do czego wracać. Przede wszystkim, zdaniem wulkanologów, aktualna sytuacja trwać może jeszcze wiele tygodni, albo nawet i miesięcy. I mimo, że nie dochodzi do żadnych gwałtownych, spektakularnych erupcji, wulkan Chaitén powoli, ale z determinacją, wyrządza szkody. Powtarzające się wstrząsy, choć nie niszczą, naruszają struktury budynków, spadające popioły powoli, ale nieubłaganie zabijają roślinność, ujęcia wody wypełniają się toksycznymi substancjami. Przepływająca przez miasteczko Chaitén rzeka , w której jeszcze dwa tygodnie temu łowiono pstrągi i łososie, jest dzisiaj wypełniona gęstym bulgoczącym błotem, które wystąpiło z koryta i zaczęło niszczyć okoliczne domy.

Kłopoty ma nie tylko Chile. W sąsiedniej argentyńskiej prowincji Chubut władze organizują masową ewakuację bydła. Ale i tak już wiadomo, że wiele krów, prawdopodobnie tysiące, dziesiątki tysięcy , a może i setki tysięcy trzeba będzie w najbliższym czasie zabić. Delikantny, nieustający śnieg niesionych przez wiatry popiołów nie wyrządza żadnych widowiskowych szkód, ale pracowicie przykrywa pastwiska. Efekt jest taki, że ok. 60 proc. z (uwaga!) 4,7 milionów krów zamieszkujących Chubut nie ma co jeść.

Widoczna na powyższym satelitarnym zdjęciu - już transkontynentalna – smuga niesionych przez wiatr popiołów sparaliżowała w Argentynie komunikację lotniczą. Zamknięte są już nie tylko lotniska w Esquel i Comodoro Rivadavia, ale także w Trelew, Neuquén i znanym górskim kurorcie Bariloche. A American Airlines i United zawiesiły nawet część swych lotów ze Stanów Zjednoczonych do Buenos Aires, obawiając się popiołów unoszących się już też na wysokości 3500 metrów nad argentyńską stolicą. Z tych samych powodów loty odwoływane są w stolicy Urugwaju – Montevideo.

Wykorzystane w tej notce zdjęcia wulkanu Chaitén udostępnione zostały przez chilijski Narodowy Serwis Geologii i Górnictwa.