Podróż na Południe

Ciekawe czy ktoś kiedyś podjął się próby oszacowania liczby osób, które – na całym świecie – żyją z religii. I nie mam tu na myśli księży, kapłanów, zakonników, czy mnichów, bo oni w większości – taką mam przynajmniej nadzieję – żyją DLA religii. Nie, mnie chodzi o tych którzy rzeczywiście Z religii żyją. Którzy bogacą się, czasem wręcz zbijają fortuny na naszych wierzeniach, lękach, czy nadziejach...

Patrząc w Wielką Środę w Caracas na kult Nazareńczyka ze Świętego Pawła, zdałem sobie naglę sprawę jak wielkim, ogólnoświatowym biznesem musi być religia. I lwią jego częścią jest bez wątpienia produkcja i sprzedaż tzw. dewocjonaljów.

Wokół karakeńskiej bazyliki, w wszystkich przylegającej do niej i przebiegających w pobliżu ulicach w ten dzieś rozłożyły sie setki straganów. Byli oczywiście sprzedawcy fioletowych tunik, w które zgodnie z tradycją, obowiązkowo, przebierać się muszą dziękujący Nazareńczykowi wierni.

Były różańce, małe i duże, drewniane i z chińskiego plastiku, tradycyjne: czarne i białe, oraz „nowoczesne”: w jaskrawo-fosforyzujących kolorkach, ba – nawet takie co świecą w nocy.

Obok lizaków zawiniętych w folię z Madonną, kupić można było lalki pseudo-Barbie, przebrane za zakonnice. Nie zabrakło obowiązkowych wręcz sprzedawców lodów, popcornu i cukrowej waty. A także przeróżnych świętych figurek.

No i kadzidła! Jak mogłem zapomnieć o kadzidłach? Na każdą okazję, o każdym zapachu i kolorze: różowy na płodność, zielony na szczęście, fioletowy aby podziękować Chrystusowi, pomarańczowy na pieniądze, a ten z trzema główkami aby udobruchać trzy moce do których Wenezuelczycy zwracają się, gdy Chrystus, czy Madonna nie kwapią się z pomocą.

Te trzy moce, a raczej Trzy Moce, to Guaicaipuro, legendarny wódz, który w XVI wieku zjednoczył Indian w walce z hiszpańskimi najeźdźcami i przez długie lata utrudniał, a czasem wręcz uniemożliwiał im kolonizację rejonu dzisiejszego Caracas. To także Murzyn Miguel, czyli jedyny czarnoskóry oficer w armii Simona Bolivara. I przede wszystkim María Lionza – prekolumbijska boginii, przez Wenezuelczyków traktowana na równi z Trójcą Świętą i Matką Boską.

Jej wenezuelski kult można porównywanać z kubańską Santerią, czy brazylijskim Candomblé. Mieszają się w nim prekolumbijskie wierzenia Indian, magiczne tradycje przwiezionych przez Hiszpanów z Afryki niewolników i katolicka religia. Bo pierwsi misjonarze, nie mogąc sobie poradzić z kultem Marii Lionzy, w pewnym sensie ją „zaadoptowali” i tłumaczyli Indianom, że to Matka Boska. I tak już zostało. Dla wielu Wenezuelczyków (i nie tylko, bo María Lionza ma swych wyznawców także w Kolumbii, Portoryko, Panamie i na Dominikanie) nie ma nic zdrożenego w wielbieniu i jednej i drugiej.

Zresztą o tym jak bardzo lubią Latynosi mieszać religie, zwyczaje i wyznania najlepiej świadczyły niektóre stojące pod bazyliką stragany.

Czego tu nie ma? Prawdziwy ekumenizm! Matka Boska obok Buddy, dalej drzewo szczęścia, kryształowa kula, świece, pagody, animalistyczne symbole, chiński kot i Konfucjusz...

I tym radosnym akcentem życzę Wam wszystkim smacznego jajka, mokrego Dyngusa, radości i refleksji, spokojnych świąt Wielkiej Nocy.

A jeśli zdjęć wciąż Wam mało, to zapraszam do odwiedzenia mojej ubiegłorocznej galerii Chrystusów z Quito.