Podróż na Południe

W Wenezueli wrze. Prezydent tego kraju Hugo Chávez postanowił nie odnowić koncesji krytycznej wobec niego, najstarszej i najbardziej popularnej prywatnej stacji telewizyjnej RCTV i 28 maja, po ponad 50 latach nadawania, zniknęła ona z eteru. Natychmiast zresztą w jej miejce pojawiła się kolejna propagandowa tubą reżimu, czy też – jak nazywa ją Chávez – „pierwsza naprawdę publiczna telewizja w historii Wenezueli” – TVes.

Starcia policji z przeciwnikami zamknięcia RCTV.

Zdaniem niektórych moich znajomych Wenezuelczyków, w tym także tych którzy – z różnych powodów – popierają Cháveza, zamknięcie RCTV może okazać się przełomowym momentem w politycznej karierze wenezuelskiego prezydenta. Początkiem jego końca. Zamknięcie najpopularniejszego kanału telewizji wypchnęło bowiem na ulice osoby, które do tej pory polityką się nie interesowały, czy wręcz jej unikały. Według sondaży aż 80 proc. mieszkańców Wenezueli jest niezadowolonych z prezydenckiej decyzji, a niemal 70 proc. odbiera zamknięcie RCTV jako zagrożenie dla demokracji.

I co powinno Cháveza najbardziej niepokoić zamknięcie popularnej telewizji jest nie tylko krytykowane przez tradycyjnie mu wrogich wenezuelskich intelektualistów i ekonomicznie uprzywiliejowaną część społeczeństwa, ale także – a może przede wszystkim – przez mieszkańców najbiedniejszych robotniczych dzielnic. Im oczywiście nie chodzi o wolność słowa, demokrację czy inne tego typu teoretyczne koncepty. Prostym ludziom, których życie rodzinne w Wenezueli w dużej mierze skupione jest wokól telewizora, po prostu nie podoba się, że Chávez zabrał im najpopularniejszych aktorów i telenowele, które produkowane i emitowane były właśnie przez RCTV.

Popularna aktorka Norkis Batista apeluje (na próżno) do prezydenta o niezamykanie RCTV

Nic więc dziwnego, że w Wenezueli od zamknięcia RCTV nie ma dnia bez protestów i manifestacji. Wczoraj na ulice Caracas wyszli studenci i pracownicy stołecznych uniewersytetów. Kilkadziesiąt tysięcy osób przemaszerowało między kampusem Universidad Central de Venezuela – największej uczelni w kraju, a siedzibą Prokuratora Generalnego, aby przekazać mu apel o to aby wenezuelski wymiar sprawiedliwości stał na straży praw wszystkich obywateli, nie tylko sympatyków Cháveza, aby prokuratura stała na straży „prawa, demokracji i wolności”.

Studencka manifestacja nie była bowiem wymierzona bezpośrednio w urzędującego prezydenta. Ani nawet przeciw zamknięciu RCTV. „No es por un canal, es por Venezuela” – krzyczeli manifestanci. Studentom chodzi przede wszystkim o to, aby rządzący zrozumieli wreszcie, że w demokracji powinno być miejsce dla wszystkich, także dla opozycji. Że niepopieranie Cháveza nie jest aktem antypaństwowym. Domagają się aby politycy przestali antagonizować społeczeństwo i obrażać oraz pomawiać tych, którym aktualne rządy się nie podobają. Dla władzy bowiem opozycja to „zdrajcy”, „zamachowcy”, „płatne pachołki Imperium”, „agenci CIA”.

Wczorajsza manifestacja była też wyrazem przywiązania do niezależności wenezuelskich uczelni. Chávezowi nie podoba się bowiem to, że studenci coraz częściej wychodzą na ulice, a uniwersytety stają się centrami opozycji i coraz częściej przebąkuje coś ostatnio o możliwości ograniczenia ich autonomii i odwołania niechętnych mu rektorów.

Te nieustające manifestacje wydają się odnosić pewien skutek – delegacja studentów przyjęta została wczoraj przez Prokuratora Generalnego Wenezueli, Izaíasa Rodríguesa. Odciął się on od niedawnych wypowiedzi niektórych rządowych urzędników, w tym wenezuelskiego rzecznika praw obywatela, którzy oskarżali studentów, że dają się manipulować. „Podziwiam i szanuję wasze działania. Jako były wykładowca uniwersytecki wciąż mam wiele sympatii i zrozumienia dla takich protestów i walki o prawa” – oświadczył. I obiecał, że będzie pilnował, aby każdy obywatel, bez względu na swe polityczne opinie, mógł w pełni korzystać ze swych konstytucyjnych praw. Zmianę retoryki zauważyć można nie tylko u szefa prokuratury – także jeden z deputowanych prorządowej partii Podemos, Ismael García, niespodziewanie wczoraj oświadczył, że „kraj potrzebuje dialogu”, dodając że „w demokracji musi być pluralizm i różnorodność opinii”.

Chwila paniki gdy „nieznani sprawcy" zdetonowali ładunek z gazem łzawiącym w momencie gdy studenci zbierali się placu przed rektoratem UCV w Caracas

Problem w tym, że prezydent Chávez wciąż nie rozumie, że na 100 procentowe poparcie w normalnym kraju liczyć nie można. I nadal uważa jakiekolwiek protesty za próbę destabilizacji kraju. Oczywiście – w jego mniemaniu - zawsze inicjowane przez Waszyngton...

Manifestująca z właścicielką małpka. Też pewnie agentka CIA... :)

Wczoraj, gdy przez centrum Caracas przelewały się dziesiątki tysięcy manifestantów, Hugo Chávez tłumaczył zagranicznym dziennikarzom na specjalnej konferencji prasowej, że „manifestujący studenci są ofiarami manipulujących nimi zamachowców na usługach Waszyngtonu”. Ostrzegł też, że wszelkie próby destabilizacji kraju będą bezwzględnie tłumione, przypominając o istnieniu podległej mu „gwardii ludowej” – tysiącach szkolonych rezerwistów, którzy – jak zapewnił – „są gotowi bronić rząd, Siły Zbrojne i naród”.
W sumie ciekawe po co Wenezueli w tej sytuacji armia, skoro trzeba szkolić rezerwistów do jej obrony! :)

Studenci universytetów z Caracas niosą długi transparent z broniącym niezależności wyższych szkół hasłem AUTONOMIA

Poważnie mówiąć, sytuacja nie jest wesoła – Chávez i opozycja coraz bardziej się radykalizują. Jeszcze rok temu pisałem jak bardzo różni się Wenezuela od Kuby. Jednak wenezuelski prezydent coraz częściej sięga po metody sprawdzone przez innych dyktatorów. Zamknięcie telewizji, nękanie niezależnej prasy różnymi kontrolami i karami, utrudnianie opozycji korzystania z podstawowych praw... Myśle że Castro i np. Łukaszenko są coraz bardziej z Cháveza dumni.

Caracas - policja rozpędza obrońców telewizji RCTV (skąd my to znamy???)

Chociażby wczoraj – choć manifestacja studentów była jak najbardziej legalna, to policja wojskowa zatrzymała na autostradach przed Caracas autobusy ze studentami z innych wenezuelskich miast. Przetrzymano ich tak długo, że gdy w końcu dotarli do stolicy demonstracja była skończona...

Tymczasem gdy reżim organizuje demonstracje poparcia dla siebie mobilizuje się nawet wojsko, aby ściągnąć uczestników. Uczestników, którzy – nawiasem mówiąć – nie mają wyboru. Pracownicy sektora publicznego mają obowiązek demonstrować swe przywiązanie do władzy. Bo jak nie, to mogą sobie szukać nowej pracy...

To samo dotyczy studentów „rewolucyjnego” Universytetu Boliwariańskiego. Kilka dni temu, po raz pierwszy, niewielka delegacja jego studentów przyłączyła się do demonstracji przeciw zamknięciu RCTV. I co? I już nie są studentami...

P.S. Bardzo dziękuje Dianie, za zdjęcia i filmiki wykonane w trakcie wczorajszej manifestacji specjalnie dla „Podróży na Południe”. Gracias Diana por las fotos y videos!