Podróż na Południe

Długo się zastanawiałem czy i jak nawiązać tutaj do trwających właśnie Świąt Wielkanocnych. Może coś o Wyspie Wielkanocnej? Ale przecież, tak naprawdę, jej związek z tymi świętami jest bardzo wątły i przypadkowy – ogranicza się jedynie do faktu, że holenderski nawigator i odkrywca Jacob Roggeveen, który odkrył dla Europejczyków ten odległy zakątek świata, dotarł do niego 5 kwietnia 1722 roku, który był akurat wielkanocną niedzielą. Gdyby stało się to dwa dni wcześniej, bądź później wyspa nosiłaby inną nazwę. Więc nie, o Wyspie Wielkanocnej będzie innym razem...

O wiele bardziej wielkanocnym tematem jest śmierć Chrystusa na krzyżu. Nie od strony teologicznej, bo teologiemi przecież nie jestem i nawet mało co mądrego pamiętam z katechez w podstawówce i lekcji religii w liceum. Co nie przeszkadza mi w fascynacji śmiercią Chrystusa od srony ikonograficznej. Wiecie, że jest to jednen najczęściej rzeźbionych i malowanych motywów na świecie?

Szczególnie podobają się Chrystusy z Quito. Aktualna stolica Ekwadoru przez długie wieki była artystycznym centrum Ameryki Łacińskiej. To tutaj już w XVI wieku powstały pierwsze na kontynencie szkoły sztuk pięknych, w których hiszpańscy duchowni i artyści uczyli Indian sakralnego malarstwa, a od połowy wieku XVII także rzeźby. I tak powstała charakterystyczna Escuela Quiteña, czyli Szkoła Quiteńska - subtelnie mieszająca style europejskiego renesansu i baroku z indiańskimi tradycjami. Niektórzy uczniowie szybko przerośli nauczycieli. Wiele obrazów np. Miguela de Santiago wywiezionych zostało do Europy, gdzie trafiły m.in. na hiszpański dwór i do Watykanu.

W rzeźbie Szkoła Quiteńska charakteryzuje się wyjątkowym realizmem. Artyści jak najstaranniej starali się oddawać anatomię ludzkiego ciała, kolor skóry, a w przypadku ukrzyżowanych Chrystusów także krew. Realizm posunięty był tak daleko, że zdarzało się, że rzeźby ubierane były w szyte na miarę ubrania i... peruki z ludzkich włosów.

Efekt widać na zdjęciach. Quiteńskie Chrystusy są wyjątkowo cierpiące, krwawiące, przejmujące. I na swój sposób piękne. Mnie podobają się bardzo.

Sfotografowane Chrystusy pochodzą z kolekcji znajdującej się w przepięknym quiteńskim Klasztorze Augustianów, oraz z prywatnych zbiorów wybitnego ekwadorskiego malarza Oswaldo Guayasamína, które obejrzeć można obecnie w jego dawnym domu, w którym mieści się siedziba fundacji noszącej jego imie.