Podróż na Południe

Dzisiaj w Warszawie. Miał niespełna 75 lat... Nazywano go Cesarzem polskiego reportażu, tłumaczem kultur. I nie była to przesada.

Dla mnie zawsze był i pozostanie niedoścignionym wzorem tego, jak patrzeć na odwiedzane kraje, jak je opisywać... Przez wiele lat pracował w Ameryce Łacińskiej, gdzie dwukrotnie wydano na niego wyrok śmierci... Wydał trzy świetne książki poświęcone temu regionowi: „Chrystus z karabinem na ramieniu”, „Dlaczego zginął Karl von Spreti” i – oczywiście – „Wojnę futbolową”.

O Ameryce Łacińskiej napisał m.in.:

„Cały kontynent amerykański - jako jedno terytorium - został opanowany przez Europę na przełomie XV i XVI wieku. W trakcie ewolucji poszedł dwiema różnymi drogami. Północna część została opanowana przez Anglię, była kolonią brytyjską i następnie przekształciła się w świat anglosaski, podporządkowany zasadom kultury purytańskiej, kultury kapitalizmu, kultury pracy, dyscypliny, organizacji. Południowa część kontynentu, która została opanowana częściowo przez Hiszpanię, częściowo przez Portugalię, poszła drogą rozwoju zupełnie innej cywilizacji, opartej na religii, na feudalnych zasadach społecznych. Uzyskała niepodległość później niż Ameryka Północna i została właściwie przez nią zdominowana. Taka sytuacja utrzymywała się przez cały XIX i XX wiek.

Teraz Ameryka Południowa zaczyna zrywać swoje europejskie więzy , swoje zależności, kontakty z Europą i zwraca się w stronę Stanów Zjednoczonych. Coraz wyraźniej widać, że Ameryka Południowa wychodzi z fazy konfrontacji ze Stanami Zjednoczonymi i wchodzi coraz śmielej w fazę współpracy. Jeżeli ta tendencja się utrzyma, prawdopodobnie pod koniec, a może jeszcze w połowie XXI wieku cały kontynent amerykański będzie ściślej powiązany wewnętrznie i będzie coraz bardziej żył własnym życiem. Rozwinie się typ cywilizacji, która będzie syntezą obecnych doświadczeń europejskich, niegdysiejszych doświadczeń europejskich, doświadczeń brytyjskich oraz hiszpańskich.”

Śpieszmy kochać się ludzi, tak szybko odchodzą... To już nie Kapuściński, lecz ks. Jan Twardowski. I, niestety, jest to tak trafne, tak prawdziwe...