Podróż na Południe

Czy Ameryka Południowa jest w przededniu potężnego trzęsienia ziemi? Niektórzy naukowcy tego nie wykluczają – w ostatnich tygodniach zanotowano bowiem wzmożoną aktywność wielu wulkanów w regionie. Ze szczególną uwagą obserwowane są chilijski Láscar, Ubinas w Peru i Galeras w Kolumbii.

Ten pierwszy, położony ok. 100 kilometrów od San Pedro de Atacama jest jednym z bardziej aktywnych spośród dziesiątek chilijskich czynnych wulkanów – do jego erupcji dochodzi średnio co 6 lat. Jego wybuch w kwietniu 1993 był jednym z największych w historii kontynentu. Wystrzeliwany na kilometry w góre masy popiołu pokryły wówczas nawet, oddalone o tysiące kilometrów, brazylijskie plaże.

Tym razem – naukowcy ostrzegają – może być podobnie. Trwający od 18 kwietnia „kaszel”wulkanu spowodował słup dymu i popiołu o wysokości przekraczającej momentami 4 kilometry. Wyziewy te widać obecnie już nawet z położonego ponad 200 kilometrów dalej miasta Calama. Specjaliści z Narodowego Urzędu ds. Sytuacji Wyjątkowych (ONEMI) nie wykluczają, że jest to preludium do potężnego wybuchu. W rejon wulkaniu skierowano oddziały wojska i żandarmerii, których zadaniem jest m.in. odnalezienie grupy sześciu zagranicznych turystów, którzy zaginęli przedwczoraj na jego stokach.

Jeszcze bardziej nerwowo jest w Peru, gdzie Ubinas intensywnie pokasłuje od 27 marca. Ten wulkan, położony w prowincji Moquegua, niemal 1000 kilometrów na południe od Limy, także należy do najaktywniejszych w kraju. Do tej pory jednak jego aktywność ograniczała się zawsze do gazowo-popiołowych wyziewów – nie istnieją żadne zapisy o eksplozji której towarzyszyłyby wycieki lawy. Tym razem może do nich jednak dojść – tak przynajmniej twierdzą wulkanolodzy z Uniwersytetu w Arequipie. I to właśnie po konsultacji z nimi lokalne władze zarządziły wczoraj obowiązkową ewakuację wszystkich osad ludzkich znajdujących się w promieniu 5 kilometrów od Ubinas. Mimo zagrożenia peruwiańska obrona cywilna niektórych mieszkańców - których rodziny w pobliżu wulkanu mieszkają najczęściej od pokoleń - zabierać musiała siłą. I to mimo, że wczoraj – prawdopodobnie po zjedzeniu zanieczyszczonej popiołem trawy - zaczęły padać w okolicach domowe zwierzęta, głównie lamy. Regionalne władze obawiają się, że emitowane przez wulkan popioły zanieczyszczą wkrótce większość okolicznych rzek. Gdyby tak się stało ewakuowane zostanie nie 50 osób - jak wczoraj, ale co najmniej 7 tysięcy. Wojsko jest już także gotowe do dystrybucji masek gazowych na szeroką skalę.

W Limie tymczasem niektórzy komentatorzy polityczni żartują mówiąc, że nagła tak wzmożona aktywność Ubinas to... reakcja Pachamamy (Matki Ziemi) na ewentualność wyboru Ollanta Humali na prezydenta Peru...

Pachamama musi być także czymś zaniepokojona w Kolumbii. Wulkan Galeras, znajdujący się w okolicach Pasto – stolicy graniczącego z Ekwadorem departamentu Nariño, intensywnie drży i kaszle już od niemal trzech tygodni. Według ekspertów – potężny wybuch to być może już tylko kwestia kilku dni, albo nawet godzin. Ewakuowano już blisko 1500 osób, ale mimo to - w przypadku dużej eksplozji – poszkodowanych mogą być dziesiątki tysiący innych. W saym tylko Pasto, położonym niespełna 10 kilometrów od głównego krateru Galeras, mieszka niemal pół miliona ludzi! Dlatego też Kolumbijski Czerwony Krzyż zaczął już mobilizować ratowników i zbierać pieniądze na ewentualną pomoc dla przyszłych ofiar wulkanu.

Wulkan Galeras (fot: Kolumbijski Instytut Geologii i Górnictwa).

Znającym hiszpański szczerze polecam bardzo ciekawe internetowe dossier poświęcone wulkanom, przygotowane przez chilijski portal El Mercurio. Nie znający hiszpańskiego też mogą tam zajrzeć – są tam świetne zdjęcia.